Een Poolse elektromonteur krijgt te horen dat zijn werk "best goed" is. Hij gaat tevreden naar huis. Een week later hoort hij dat zijn contract niet verlengd wordt. Hoe kan dat? Hij deed het toch goed?
Wat hij niet wist: in Nederland betekent "best goed" eigenlijk "er is ruimte voor verbetering". En "ruimte voor verbetering" betekent vaak "dit moet echt anders".
Dit soort misverstanden gebeurt dagelijks op Nederlandse bouwplaatsen en in installatiebedrijven. Niet omdat mensen niet willen communiceren. Maar omdat ze het op een fundamenteel andere manier doen.
Nederland is extreem
De Amerikaanse onderzoeker Erin Meyer bracht in haar boek The Culture Map in kaart hoe landen verschillen in communicatie, feedback en hiërarchie. Nederland scoort op bijna alle schalen extreem.
Nederlanders communiceren direct. Ze zeggen wat ze denken, zonder omwegen. "Je presentatie was niet goed" betekent precies dat. Geen inleiding, geen verzachting, geen compliment ertussen.
Nederlanders geven ook directe feedback. Ze verwachten dat je tegen kritiek kunt. En ze verwachten dat je zelf ook zegt wat je vindt.
En misschien het belangrijkste: Nederland is zeer egalitair. De baas is niet verheven boven de rest. Iedereen mag zijn mening geven. Sterker nog: iedereen wordt geacht zijn mening te geven.
Waar de botsing zit
Veel technici die in Nederland werken komen uit landen waar dit compleet anders is. In Polen, Roemenië, Portugal of Bulgarije is de hiërarchie sterker. Je spreekt je baas niet tegen. Kritiek geef je voorzichtig, of helemaal niet. En feedback van je leidinggevende neem je serieus, zonder terug te praten.
Deze technici zijn geen slechte communicators. Ze communiceren uitstekend, maar volgens andere regels. Regels die thuis prima werken, maar in Nederland tot verwarring leiden.
Een Nederlandse projectleider vraagt: "Wat vind jij, zullen we het zo aanpakken?" Hij verwacht een eerlijk antwoord. De Roemeense monteur denkt: als de baas het vraagt, is het geen vraag. Hij knikt. Terwijl hij eigenlijk een betere oplossing weet.
Wat dit betekent op de werkvloer
De gevolgen zijn concreet. Problemen worden niet gemeld omdat de technicus denkt dat kritiek op het werk ook kritiek op de leiding is. Goede ideeën blijven onuitgesproken omdat het niet gepast voelt om ze te delen. En feedback wordt verkeerd begrepen, in beide richtingen.
Een Nederlandse voorman die zegt "dit kan beter" bedoelt het als aanwijzing om iets aan te passen. Een technicus uit een meer hiërarchische cultuur hoort mogelijk een serieuze waarschuwing, of zelfs een bedreiging voor zijn baan.
