Uit de  kunstpraktijk van Roeland Schweitzer, oktober 2026

Willem de Kooning in zijn atelier, East Hampton, NY circa 1980

NRC besteedt veel aandacht aan kunst. Die verhalen kan ik u cadeau geven. Bijvoorbeeld over Willem de Kooning (1904-1997). Zijn tentoonstelling in, let wel, het Rijksmuseum in Amsterdam vond ik fantastisch. Van tekening naar schilderij. Zijn ontwikkeling, zijn experimenteerdrift, zijn handschrift. U kunt er HIER meer over lezen.  ∗ ∗ ∗ ∗ ∗

Ook schreef NRC over Joep van Lieshout. Bijzondere Rotterdamse kunstenaar, met een flink kunstbedrijf van 15 medewerkers. Zijn werk gaat over ons lichaam, hoe het werkt, hoe wij zijn  en dus wat wij zijn.  Over vrijheid en gebondenheid. Dit bekende beeld, de grote trechterman,  ligt langs de A27 bij Breda. Het verhaal kunt u HIER lezen. 

East meets west, Shi Tao en Spinoza. Schilderij van mij, voorjaar 2026, 194 x 170 cm

Hans Hartog den Jager schrijft, ook in NRC, over hedendaagse kunst. Onlangs vroeg hij zich af, wat eigenlijk het resultaat is van al die maatschappelijk verantwoorde kunstwerken. Dit artikel leest u HIER. Hij wijst er bovendien op dat de kunstwereld extreem onevenwichtig is. De hele keten verdient en de kunstenaars, de makers, zijn de sluitpost. De voorheen vrijwel volledig witte en mannelijke kunstwereld heeft nog decennia te gaan voor het aandeel kunst van vrouwen en alle kleuren culturen gelijkwaardig aanwezig is in musea. Maar er gloort hoop: de meeste directeuren van kunstmusea in Nederland zijn inmiddels vrouw! 

Kunst moet dus maatschappelijk relevant zijn. Anders geen subsidie of tentoonstelling. De tijd van vrij spelen of lekker aanklodderen, die lijkt voorbij. Begrijpelijk met wat er op ons afkomt, van fascisme, autocratie en aardeverwoesting. Maar toch, homo ludens, de spelende mens is ook de gelukzalige mens. Beatitudo, vrij naar Spinoza, zie mijn schilderij hierboven.

Hans Broek, zonder titel, 220 x 220 cm

Hans Broek is een nationaal en internationaal succesvolle kunstenaar.  Rond 1980 begon hij in zijn geboorteplaats Veenendaal te schilderen in de Verlaat ateliers, een broedplaats avant la lettre. Hij ging naar de kunstacademie in Utrecht en vervolgens naar de Rijksacademie, won de koninklijke subsidie voor de schilderkunst en vertrok in 1995 naar Los  Angeles. Architectuur en landschap waren zijn thema's. Hij schilderde in LA ook  bovenstaande auto. Intussen raakte de armoede onder de zwarte bevolking hem, de rassendiscriminatie, de duizenden mensen die op straat woonden, de ongelijkheid. Steeds meer werd dit zijn thema.

Hans Broek, Cape Coast,  150 x 240 cm

Hans Broek verhuisde naar New York en begon aan een lange zoektocht in archieven op zoek naar de eerste plekken van de onderdrukking, waaronder de slavenforten in Afrika met namen als Oranje en Nassau. Hij ging er ook daadwerkelijk naar toe en bleef anderhalf jaar in Dakar wonen. Het leidde tot een indrukwekkende serie schilderijen over deze plekken, door meerdere musea in Nederland aangekocht. 

'De afstammelingen van de slavenhandelaren zijn niet medeschuldig, maar het is goed om ons te realiseren waar onze rijkdom vandaan komt.'

Hans  vertelde zijn verhaal in Downtown Veenendaal, ongeveer op de plek waar het voor hem allemaal begon. Het ging ook over een van zijn eigen voorouders.

Henk Helmantel, citroenen op een tafel..

Zomaar een citroen naschilderen, hoe moeilijk ook, sluit slecht aan bij de kunstkeuzes van musea en curatoren. Maar het publiek geniet er wel van. Lees HIER het artikel over de schilder Henk Helmantel. Natuurlijk willen kunstenaars bijdragen én succes, zeker ook Henk Helmantel. Realistisch schilderen is bovendien hartstikke zen. 

Hoeveel invloed hebben kunstenaars? Wat bereiken ze met hun werk. Hans den Hartog Jager pleit voor kunst die beklijft, die echte verandering veroorzaakt. Kan kunst dat wel?

Zijn kunstenaars de kanarie in de kolenmijn? Sijpelt een mogelijk vroegtijdig aanvoelen van wat komen gaat ook daadwerklijk door in de samenleving? Of is dit pure arrogantie?

Nicolaas van Os (1950-2025)

Amerongen, waar ik woon, inspireert al eeuwenlang. Het landschap, het oude dorp. In het Drostehuis woonde van 1774 tot 1788 de schrijfster Elizabeth Post.

Een paar namen van eerdere schilders uit Amerongen: Van Nifterik, Dagnelie, Wichers Hoet. De beeldhouwer Paul Kingma woonde er en ook nu wonen er kunstenaars. Wat of wie is kunstenaar? Vorig jaar overleed Nicolaas van Os, in Amerongen geboren en er altijd blijven wonen. Hij was een bekende Nederlandse keramist. Ter herinnering is er een fotoboek over zijn werk verschenen.

Voor € 17,50 te bestellen bij Theo Joosten.  

Waar sta ik?

Een van mijn laatste schilderijen is ‘this child reaching out for a mother’  (302 x 253 cm). We zijn allemaal kinderen op zoek naar een veilig en gelukkig leven. Op zoek naar het vruchtbare dal, naar moeder aarde. Hier sta ik nu. Hier staan we allemaal. Dit paradijs is niet verloren. Je kunt het zo weer maken. Het zit in de kleine dingen, een bloem in een vaasje, de geur van liefde, een citroen op een schaaltje, verkleurend blad, even stilte.

Dit is geen escapisme, maar focus op wat mij echt belangrijk lijkt. Moet een kunstenaar ook hoop bieden, of is dat weer die arrogantie? 

All colors, Grote atelier-opruiming:

Zaterdag 14, 21  en 28 november, 11 tot 17 uur,

Nijverheidslaan 10A, Veenendaal 

Op 31 december eindigt de huur van mijn atelier. In het voorjaar wordt het afgebroken. Er staan, liggen en hangen nu nog heel veel schilderijen en tekeningen, groot en klein. Alles moet weg en liever naar jou dan naar een opslag. Van harte welkom dus voor een uniek kunstwerk, de prijs, daar komen we uit.

Nieuwe werkplek gezocht.
Pakweg 100 m2, budget € 400 / maand.  De gouden tip?

Fijn, als je deze mailing doorstuurt naar een belangstellende!

Leuk ook als je reageert:

roeland@schworks.nl

0651 108 190

 www.schworks.nl 

Aanmelden voor deze nieuwsbrief kan hier.

Afmelden? Klik dan hier.